ጅቡቲ በቆዳ ስፋቷ በምስራቅ አፍሪካ ካሉ ሀገራት መካከል እጅግ አነስተኛዋ ብትሆንም፣ በስትራቴጂካዊ ጠቀሜታዋ ግን ቀጠናዊና ዓለም አቀፋዊ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገር መሆን ችላለች። ብዙዎች ጅቡቲን እንደ “ትንሽ” ሀገር ቢመለከቷትም፣ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ግን የአካባቢውን ኃያላን ጭምር እጅና እግር የሚያስር የዲፕሎማሲና የኢኮኖሚ አቅም ገንብታለች።
የኢትዮጵያና የጅቡቲ የማይነጣጠል ትስስር
የጅቡቲ ኢኮኖሚ በዋነኝነት የተመሰረተው በአገልግሎት ዘርፍ ላይ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ ደግሞ የኢትዮጵያ የወጪና ገቢ ንግድ አንበሳውን ድርሻ ይይዛል።
- የወደብ ጥገኝነት፦ ወደብ አልባዋ ኢትዮጵያ ከ 95 በመቶ በላይ ዓለም አቀፍ ንግዷን የምታከናውነው በጅቡቲ ወደቦች በኩል ነው።
- የገቢ ምንጭ፦ የዓለም ባንክና አይኤምኤፍ (IMF) እንደሚገልጹት፣ ጅቡቲ ከኢትዮጵያ ጭነት የምታገኘው ገቢ የብሔራዊ ገቢዋን 25 በመቶ ይሸፍናል።
- የጋራ ጥገኝነት፦ ኢትዮጵያ ወደብ እንደምትፈልገው ሁሉ፣ የተፈጥሮ ሃብት የሌላት ጅቡቲም ለንጹህ መጠጥ ውሃ፣ ለግብርና ምርቶችና ለኤሌክትሪክ ሃይል ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያ ላይ ጥገኛ ናት። ይህ “የእጅና የጓንት” ግንኙነት በሁለቱ ሀገራት መካከል ጽኑ የኢኮኖሚ ትስስር ፈጥሯል።
ጅቡቲን የማይደፈር ያደረጋት “የብረት ድጋፍ”
የጅቡቲ ትልቁ ሃይል የጦር ሰራዊቷ ብዛት ሳይሆን ስትራቴጂካዊ መልክዓ-ምድራዊ አቀማመጧ ነው። ሀገሪቱ በዓለም እጅግ ወሳኝ ከሆኑ የባህር መስመሮች አንዱ በሆነው በ ባብ አል-ማንደብ (Bab el-Mandeb) መተላለፊያ ላይ ትገኛለች።
ይህንን አቀማመጧን በመጠቀም ጅቡቲ የዓለም ኃያላን ሀገራት ወታደራዊ ካምፖች መናኸሪያ መሆን ችላለች። በአሁኑ ወቅት፡-
- ዩናይትድ ስቴትስ፣ ቻይና፣ ፈረንሳይ፣ ጃፓን፣ ጣሊያንና ጀርመን በጅቡቲ ግዛት ውስጥ የጦር ሰፈሮች አሏቸው።
- ይህም ጅቡቲን ማንኛውም አካል እንዳይነካት “የብረት መከላከያ” (Iron-clad protection) ሆኖላታል። በአንድ ወቅት አንድ የኢትዮጵያ ከፍተኛ ባለስልጣን ጅቡቲን እንደ “ደካማና ትንሽ” ቢገልጿትም፣ በተግባር ግን ጅቡቲ የዓለም ኃያላን አገራት የሚጠበቁባት የጸጥታ ቀጠና በመሆኗ ማንም በቀላሉ ሊደፍራት የማይችል ሀገር ሆናለች።
የሰላም ደሴት
እንደ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ደቡብ ሱዳን ያሉ የጎረቤት ሀገራት በውስጥ ግጭትና በፖለቲካ አለመረጋጋት በሚታመሱበት ወቅት፣ ጅቡቲ በአንጻራዊነት አስተማማኝ ሰላም የሰፈነባት ሀገር ሆና ዘልቃለች። የኢንተር-ገቨርንመንታል አውቶሪቲ ፎር ዴቨሎፕመንት (ኢጋድ – IGAD) ዋና መስሪያ ቤትን በማስተናገድም በቀጠናው የሰላም ድርድር አደራዳሪ ሆና ትሰራለች።
በአጠቃላይ ጅቡቲ ስፋትና የተፈጥሮ ሃብት ባይኖራትም፣ የዓለምን የንግድ መስመር በመቆጣጠርና በዲፕሎማሲያዊ ብልሃት ራሷን በቀጠናው የማይተካ የኃይል ማዕከል ማድረግ ችላለች።
