አፍሮኢንሳይት – መስከረም 15፣ 2019
የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር በሀገሪቱ ትምህርት ቤቶች የዘር መድልዎን ለመመርመርና ለመቆጣጠር ለብዙ ዓመታት ሲጠቀምባቸው የነበሩ የፌዴራል አሠራሮችን እየቀየረ ነው።
ለውጡ በተለይ የተማሪዎች የትምህርት፣ የቅጣት እና የትምህርት ቤት ተሳትፎ ውጤቶች በዘር ቡድኖች መካከል ሲለያዩ መንግሥት እንዴት እንደሚመረምር እንዲሁም ከአሥርተ ዓመታት በፊት በተጀመሩ የትምህርት ቤቶች የዘር መለያየት ጉዳዮች ላይ የፌዴራል ክትትል እንዲቀጥል ወይም እንዳይቀጥል የሚወስነውን አሠራር ያካትታል።
የአሜሪካ የፍትሕ መሥሪያ ቤት በመስከረም 24 ቀን 2026 ከ50 በላይ ከግማሽ ምዕተ ዓመት በፊት የተጀመሩ የትምህርት ቤቶች የዘር መለያየት ጉዳዮች መዘጋታቸውን አስታውቋል። እነዚህ ጉዳዮች በ1960ዎቹና 1970ዎቹ በፌዴራል ፍርድ ቤቶች የተጀመሩ ሲሆን፣ አንዳንዶቹ ለከ50 ዓመታት በላይ በፍርድ ቤት ክትትል ሥር ቆይተዋል።
የፍትሕ መሥሪያ ቤቱ ቀሪ የዘር መለያየት ጉዳዮችን በየጉዳዩ እየገመገመ መሆኑን ገልጿል። አንድ የትምህርት ቤት ዲስትሪክት ከዚህ በፊት የነበረውን የዘር መለያየት ችግር እንዳስወገደ እና ተጨማሪ የፌዴራል ክትትል እንደማያስፈልገው ከተወሰነ፣ ጉዳዩ እንዲዘጋ ጥያቄ እንደሚያቀርብ መሥሪያ ቤቱ አስታውቋል።
አስተዳደሩ በተጨማሪም “disparate impact” በመባል የሚታወቀውን አሠራር እየገደበ ነው። ይህ አሠራር በግልጽ የዘር መድልዎ ዓላማ ባይኖረውም፣ አንድ የተወሰነ የዘር ቡድን ከሌሎች በተመጣጣኝ ሁኔታ የበለጠ አሉታዊ ውጤት እያጋጠመው ከሆነ ይህንን ልዩነት ለመመርመር ያስችል ነበር።
የትራምፕ አስተዳደር ግን በዘር ቡድኖች መካከል የሚታዩ የውጤት ልዩነቶች ብቻ የዘር መድልዎ መኖሩን ለማረጋገጥ በቂ እንዳልሆኑ ይከራከራል። አስተዳደሩ በተለይ ሆን ተብሎ የተፈጸመ የዘር መድልዎ ላይ እንዲተኮር የፌዴራል አፈጻጸም አቅጣጫውን እየቀየረ ነው።
በትምህርት ዘርፍም የፌዴራል መንግሥት በተለያዩ ዘር ቡድኖች መካከል ያሉ የትምህርት ውጤት ልዩነቶችን በመነሻ በማድረግ ሊኖር የሚችል መድልዎን ለመመርመር የሚያስችሉ አንዳንድ የቀድሞ መመሪያዎች ተለውጠዋል።
በተለይም በተማሪዎች ቅጣት ላይ የዘር ልዩነቶች ሲታዩ፣ ትምህርት ቤቶች የቅጣት ፖሊሲያቸውን ሲተገብሩ የዘር መረጃን እንደ መሠረት እንዳይጠቀሙ የፌዴራል መመሪያዎች አፅንዖት ሰጥተዋል።
በአሜሪካ የፌዴራልና የክልል መረጃዎች ጥቁር ተማሪዎችን ጨምሮ አንዳንድ የቀለም ተማሪዎች ከሌሎች ተማሪዎች ጋር ሲነጻጸሩ ለተመሳሳይ የትምህርት ቤት ጥፋቶች ከክፍል የመባረር ወይም ከትምህርት ቤት የጊዜያዊ መታገድ እድላቸው ከፍ ሊል እንደሚችል ያሳያሉ።
ተቺዎች የፌዴራል ክትትል መቀነሱ በታሪካዊ የዘር መለያየት የተፈጠሩ ችግሮች በሙሉ እንደተወገዱ ማለት እንደማይቻል ይከራከራሉ። የፌዴራል ክትትል በተለይም በተማሪዎች የትምህርት ቤት ምደባ፣ የሀብት ተደራሽነት እና ሌሎች የትምህርት እኩልነት ጉዳዮች ላይ የቀሩ ችግሮችን ለመከታተል አስፈላጊ ነው የሚል አቋም አላቸው።
የፍትሕ መሥሪያ ቤቱ በበኩሉ አንዳንድ የቆዩ የፍርድ ቤት ትዕዛዞች ከዛሬው የትምህርት ቤት ሁኔታ ጋር የማይጣጣሙ መሆናቸውን እና አንዳንድ ዲስትሪክቶች በፍርድ ቤት የተጣለባቸውን ግዴታዎች እንደፈጸሙ ይገልጻል።
የዚህ አሠራር ታሪካዊ መነሻ በ1954 የተሰጠው የ“Brown v. Board of Education” የአሜሪካ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ውሳኔ ነው። ፍርድ ቤቱ በዚያ ውሳኔ ልጆችን በዘር ምክንያት በመለየት በመንግሥት የሚመሩ የሕዝብ ትምህርት ቤቶች ማደራጀት ከሕገ መንግሥቱ ጋር የሚቃረን መሆኑን በአንድ ድምፅ ወስኗል።
ይህ ውሳኔ በአሜሪካ የነበረውን “ተለያይተው ግን እኩል” የሚለውን የቀድሞ የሕግ አሠራር በሕዝብ ትምህርት ዘርፍ ላይ በመቃወም የትምህርት ቤቶች የዘር መለያየትን ለማስወገድ የሚደረገውን የፌዴራል እርምጃ መሠረት አድርጓል።
አሁን የትራምፕ አስተዳደር ከ50 በላይ የቆዩ የዘር መለያየት ጉዳዮችን መዝጋቱ በአሜሪካ የፌዴራል የሲቪል መብቶች አፈጻጸም ላይ አዲስ አቅጣጫ እየተወሰደ መሆኑን ያሳያል።
በቀጣይ የፍትሕ መሥሪያ ቤቱ የቀሩትን የአሥርተ ዓመታት የዘር መለያየት ጉዳዮች በየጉዳዩ እየገመገመ እንደሚቀጥል ገልጿል። ይህም በአሜሪካ የትምህርት እኩልነት፣ የዘር መድልዎ እና የፌዴራል መንግሥት በትምህርት ቤቶች ላይ ሊኖረው ስለሚገባው ክትትል ያለውን ክርክር እንዲቀጥል አድርጓል።
ምንጮች
- Associated Press (AP)
- U.S. Department of Justice
- U.S. National Archives
