የቻይና የኢኮኖሚ ዕድገት ለአፍሪካ ምን ዕድሎችን ይፈጥራል?

የቻይና ብሔራዊ የስታቲስቲክስ ቢሮ (NBS) ባወጣው መረጃ መሠረት፣ የቻይና ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) እ.ኤ.አ. በ2026 የመጀመሪያዎቹ ዘጠኝ ወራት በ4.6 በመቶ ያደገ ሲሆን፣ 107.1 ትሪሊዮን ዩዋን (16 ትሪሊዮን ዶላር) ደርሷል።

እድገቱ የሸቀጦችና አገልግሎቶች ጠቅላላ የችርቻሮ ሽያጭም ከባለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነጻጸር በ2.6 በመቶ እንዲጨምር አድርጓል። ይህም የሀገሪቱን የውስጥ ፍጆታ መጠን ከሚያመለክቱ ቁልፍ መለኪያዎች አንዱ ነው።

በቻይና የውስጥ ፍጆታ መጨመር ከውጭ የሚገቡ ምርቶች ፍላጎትን ሊያሳድግ ይችላል። ይህም አፍሪካ ወደ ቻይና የምትልከውን ምርት ለማስፋፋት፣ ኢንቨስትመንት ለመሳብና ኢንዱስትሪያላይዜሽንን ለማፋጠን ዕድል ሊፈጥር ይችላል። ይሁን እንጂ፣ በቻይና የውስጥ ፍጆታ መጨመር ብቻውን ከአፍሪካ የሚያስገባቸው ምርቶች እንዲጨምሩ ያደርጋል ብሎ መደምደም አይቻልም።

የቻይና ከፍተኛ ቴክኖሎጂ ያካተተው የማምረቻ ዘርፍ በ14.3 በመቶ አድጓል። የኢንዱስትሪ ሮቦቶች ምርት በ29.1 በመቶ ሲጨምር፣ የሊቲየም-አዮን ባትሪዎች ምርት ደግሞ በ39.5 በመቶ አድጓል። የእነዚህ ዘርፎች መስፋፋት የቻይና ኩባንያዎች በአፍሪካ ፋብሪካዎችን ከገነቡ፣ የአካባቢውን ጥሬ ዕቃዎች ወደ ከፍተኛ እሴት ወዳላቸው ምርቶች ከቀየሩ፣ ቴክኖሎጂ ካስተላለፉና የአካባቢውን ሠራተኞች ካሠለጠኑ ለአፍሪካ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል። እንዲህ ዓይነቱ ኢንቨስትመንት የአፍሪካን የማምረቻ ኢንዱስትሪ ለማጠናከር፣ የሥራ ዕድሎችን ለመፍጠርና የአካባቢውን ንግዶች ከዓለም አቀፍ የአቅርቦት ሰንሰለቶች ጋር ለማስተሳሰር ይረዳል።

በቻይናና በአፍሪካ መካከል ያለው የንግድ ልውውጥ እ.ኤ.አ. በ2025 348 ቢሊዮን ዶላር የደረሰ ሲሆን፣ በ2024 ከነበረው 295.6 ቢሊዮን ዶላር ጨምሯል። በ2025 ቻይና ከአፍሪካ ያስገባቻቸው ምርቶች አጠቃላይ ዋጋ 123 ቢሊዮን ዶላር ሲሆን፣ ከባለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር በ5.4 በመቶ ጨምሯል። ይህም አፍሪካውያን አምራቾች ወደ ቻይና የሚልኩትን ምርት ለማስፋፋት ያለውን ዕድል ያመለክታል።

ከቻይና ጋር የዲፕሎማሲ ግንኙነት ላላቸው 53 የአፍሪካ አገራት ከግንቦት 1 ቀን 2026 ጀምሮ ተግባራዊ የሆነው የቻይና የዜሮ ታሪፍ ፖሊሲ መስፋፋት፣ ብቁ ለሆኑ የአፍሪካ ምርቶች ወደ ቻይና ገበያ የመግባት ዕድልን የበለጠ ሊያሰፋ ይችላል። ከእነዚህ ምርቶች መካከል የግብርና ውጤቶች፣ ማዕድናት፣ ጨርቃ ጨርቅና የተቀነባበሩ ምርቶች ይገኙበታል።

ከንግድ ልውውጥ ባሻገር፣ በመሠረተ ልማት፣ በታዳሽ ኃይል፣ በዲጂታል ቴክኖሎጂና በግብርና ምርቶች ማቀነባበር ዘርፎች የሚደረግ የቻይና ኢንቨስትመንት የአፍሪካን ኢንዱስትሪያዊ ልማትና የኢኮኖሚ ዘርፎችን ለማብዛት ሊያግዝ ይችላል። ሆኖም፣ የእነዚህ ኢንቨስትመንቶች ጥቅም የሚወሰነው የሥራ ዕድሎችን በመፍጠር፣ የሠራተኞችን ክህሎት በማሳደግና የሀገር ውስጥ ምርትን በማሳደግ ረገድ በሚኖራቸው አስተዋጽኦ ላይ ነው።

ለኢትዮጵያ፣ እንደ ቡናና የቅባት እህሎች ያሉ ምርቶችን ወደ ውጭ መላክን ማስፋፋት፣ የግብርና ውጤቶችን በሀገር ውስጥ ማቀነባበርና በማምረቻ ኢንዱስትሪና በታዳሽ ኃይል ዘርፎች የቻይና ኢንቨስትመንትን መሳብ ከሚጠቀሱ ዕድሎች መካከል ናቸው። እነዚህ ጥረቶች የኢትዮጵያን የወጪ ንግድ ምርቶች ለማብዛትና ከቻይና ጋር ያለውን ከፍተኛ የንግድ ሚዛን አለመመጣጠን ለመቅረፍ ሊረዱ ይችላሉ።

የቻይና የኢኮኖሚ መስፋፋት ለአፍሪካ ጉልህ ዕድሎችን የሚፈጥር ቢሆንም፣ የንግድ ልውውጥ መጨመር ብቻውን ልማትን አያረጋግጥም። የአፍሪካ አገራት ተወዳዳሪ የሆኑ ኢንዱስትሪዎችን ማቋቋም፣ አስተማማኝ መሠረተ ልማትን ማስፋፋትና የውጭ ኢንቨስትመንትንና የገበያ ተደራሽነትን ወደ ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገት የሚቀይሩ ፖሊሲዎችን መተግበር ያስፈልጋቸዋል።