ለዓመታት የቀጠለውን የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ውዝግብ ለመፍታት አሜሪካ ያቀረበችውን አዲስ የውይይት ጥሪ ግብፅና ሱዳን መቀበላቸውን አስታወቁ። ይህ የአሜሪካ ጣልቃ ገብነት ጥያቄ የመጣው በኢትዮጵያ፣ ግብፅና ሱዳን መካከል የነበረው የሦስትዮሽ ድርድር ባለፉት ወራት መቀዝቀዝ በታየበት ወቅት ነው።
የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፣ ከአሜሪካ የቀረበውን የሽምግልና ጥሪ “ፍትሃዊና ሕጋዊ ስምምነት ላይ ለመድረስ ያለውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ ነው” በሚል ገልጾታል። ሱዳን በበኩሏ ውይይቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ በታጀበና ቴክኒካዊ ጉዳዮችን ግምት ውስጥ ባስገባ መልኩ እንዲቀጥል ፍላጎቷ መሆኑን አረጋግጣለች። ሁለቱ የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ድርድሩ በአሜሪካና በዓለም ባንክ ታዛቢነት እንዲመራ ቀደም ሲልም ፍላጎት የነበራቸው ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ ግን የአፍሪካ መፍትሔ ለአፍሪካ ችግሮች በሚል መርህ ድርድሩ በአፍሪካ ሕብረት ጥላ ስር እንዲካሄድ መሟገቷ ይታወሳል።
የዓባይ ውኃ ጉዳይ ለዘመናት በሀገራቱ መካከል ከፍተኛ የታሪክና የሉዓላዊነት ክርክር ሲያስነሳ ቆይቷል። ግብፅ እ.ኤ.አ በ1929 እና በ1959 የተፈረሙትንና ኢትዮጵያን ያላካተቱትን የውኃ ክፍፍል ስምምነቶች እንደ መከራከሪያ ስትጠቀም፣ ኢትዮጵያ ግን እነዚህ ስምምነቶች የቅኝ ግዛት ትሩፋቶች በመሆናቸው ተቀባይነት የላቸውም በሚል ውድቅ ስታደርግ ቆይታለች። ግድቡ መጠናቀቁን ተከትሎ፣ አሁን ላይ የሚደረገው ድርድር ከቴክኒካዊ የውኃ አሞላል ይልቅ በድርቅ ወቅት የሚኖረውን የውኃ ፍሰትና ወደፊት ሊከሰቱ የሚችሉ አለመግባባቶችን የሚፈታበት ሕጋዊ ማዕቀፍ ላይ ያተኩራል ተብሎ ይጠበቃል።
የአሜሪካ ሚና እና የኢትዮጵያ አቋም
አሜሪካ በድጋሚ ወደ ድርድሩ ለመመለስ ያሳየችው ፍላጎት በቀጠናው ያለውን የጂኦ-ፖለቲካዊ ውጥረት ለማርገብ ያለመ እንደሆነ ይገመታል። ይሁን እንጂ፣ ኢትዮጵያ ከዚህ ቀደም በዋሽንግተን በተደረገው ድርድር ላይ የነበረውን የአሜሪካ አድሏዊ አቋም በመተቸት ከውይይቱ ራሷን ማግለሏ ይታወሳል። በመሆኑም አዲሱ የሽምግልና ጥሪ በሀገራቱ መካከል ያለውን የጥቅም ግጭት በማስታረቅ ረገድ ምን ያህል ውጤታማ ይሆናል የሚለው ጉዳይ የብዙዎችን ትኩረት ስቧል።
