የእስራኤል የሊባኖስ ወረራ – በትራምፕና በቴህራን መካከል ለሚደረገው ድርድር የቀረበ ከባድ ፈተና

ዓለም ትኩረቱን በሆርሙዝ ሰርጥ እና በቀጥታው የአሜሪካ-ኢራን ፍጥጫ ላይ አድርጎ ባለበት በዚህ ወቅት እስራኤል በሊባኖስ ላይ የከፈተችው መጠነ-ሰፊ ጥቃት ቀጠናውን ወደማይመለስ “ታላቅ ጦርነት” (Regional War) እያገፋው ይገኛል።

እስራኤል “የሰሜን ግንባርን ደኅንነት ለማስከበር” በሚል በደቡብ ሊባኖስ እና በቤይሩት የሂዝቦላህ ይዞታዎች ላይ እያካሄደችው ያለው ጥቃት ከዚህ ቀደም ከነበሩት የተለየና እጅግ አስከፊ ሆኗል። ይህ ጥቃት የተሰነዘረው ደግሞ አሜሪካና እስራኤል በኢራን ላይ የከፈቱት ጦርነት በቀጠለበት እና የነዳጅ ዋጋ በዓለም ገበያ በናረበት ወቅት መሆኑ ጉዳዩን ውስብስብ ያደርገዋል።

ከአሜሪካ-ኢራን ጦርነት ጋር ያለው ትስስር

የእስራኤል በሊባኖስ ላይ መዝመት ከአሜሪካ-ኢራን ጦርነት ተነጥሎ የሚታይ አይደለም። ተንታኞች እንደሚሉት ኢራን አሜሪካና እስራኤል በገዛ ምድሯ ላይ ለከፈቱባት ጥቃት አጸፋ የምትሰጠው በውክልና በሚዋጉላት እንደ ሂዝቦላህ ባሉ ቡድኖች በኩል ነው። እስራኤል ሂዝቦላህን መምታት የጀመረችው የኢራንን የቀኝ እጅ ለመቁረጥና ቴህራን ላይ የምታደርገውን ጫና ለማጠናከር ነው።

የትራምፕ አስተዳደር በኢራን ላይ የጀመረውን “የሥልጣኔ ማጥፋት” ዛቻ ተከትሎ እስራኤል በሊባኖስ የምትወስደው እርምጃ የአሜሪካን ቀጠናዊ የበላይነት ለማረጋገጥ የታለመ ስትራቴጂ አካል ተደርጎ ይወሰዳል።

በፓኪስታን አሸማጋይነት በአሜሪካና በኢራን መካከል ለሁለት ሳምንታት የሚቆይ የተኩስ አቁም ስምምነት መደረሱ ቢሰማም የእስራኤልና የሂዝቦላህ ፍልሚያ ግን ይህን ስምምነት ሊያፈርሰው የሚችል ፈንጂ ሆኗል። ኢራን “ልጆቼ” የምትላቸውን የሊባኖስ ታጣቂዎች እስራኤል በከባድ ሁኔታ የምትቀጠቅጥ ከሆነ ቴህራን የሁለት ሳምንቱን ተኩስ አቁም አክብራ ትቀጥላለች ብሎ ማመን አስቸጋሪ ነው።

የእስራኤል ጥቃት ወደ ሊባኖስ መሬት ወረራ ካደገ በሶሪያ ያሉ የኢራን ታማኝ ኃይሎችና በየመን የሚገኙት ሁቲዎች ጥቃታቸውን ወደ እስራኤልና ወደ ቀይ ባሕር አሜሪካ መርከቦች በከፍተኛ ሁኔታ ሊያሳድጉ ይችላሉ።

የሆርሙዝ ሰርጥ ለጊዜው ቢከፈትም ጦርነቱ ወደ ሊባኖስና ሜዲትራኒያን ባህር ከተስፋፋ የዓለም ንግድና የመርከቦች ጉዞ በድጋሚ ይስተጓጎላል።

የእስራኤል የሊባኖስ ጥቃት የአሜሪካ-ኢራን ጦርነትን ወደ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግር ሞተር ሆኗል። ዓለም በሁለቱ ሳምንታት ተኩስ አቁም ትንሽ ትንፋሽ ያገኘ ቢመስልም፣ በቤይሩት የሚሰማው የመድፍ ድምፅ ግን ሰላሙ ምን ያህል ተሰባሪ መሆኑን እያሳየ ነው።