በሶማሊላንድ እና በጅቡቲ መካከል ያለው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ወደ ከፋ ደረጃ መሸጋገሩን የሚያሳዩ ክስተቶች እየተከታተሉ ነው። ሶማሊላንድ የጅቡቲ ብሔራዊ አየር መንገድ (Air Djibouti) በግዛቷ እንዳያርፍ እገዳ መጣሏን ተከትሎ፣ ጅቡቲ በበኩሏ በሐርጌሳ የሚገኘውን የቆንስላ ጽሕፈት ቤቷን ሙሉ በሙሉ መዝጋቷ ተሰምቷል።
የእስራኤል እውቅና እና የጅቡቲ ቁጣ
ለዚህ ዋናው ምክንያት እስራኤል ለሶማሊላንድ ሪፐብሊክ የሰጠችው ይፋዊ የሀገርነት እውቅና ነው። እስራኤል እ.ኤ.አ ታህሳስ 17 ቀን 2025 ለሶማሊላንድ እውቅና መስጠቷን ተከትሎ፣ ጅቡቲ ከሶማሊያ በበለጠ ጠንካራ ተቃውሞ እያሰማች ትገኛለች። ጅቡቲ ይህ የእስራኤል እርምጃ “የሶማሊያን ሉዓላዊነት የሚጥስ እና ዓለም አቀፍ ህግን የጣሰ ነው” ስትል በጽኑ አውግዛለች።
ይህንንም ተከትሎ ጅቡቲ በሐርጌሳ ለዓመታት ሲንቀሳቀስ የነበረውን የቆንስላ ጽሕፈት ቤቷን የዘጋች ሲሆን፣ ሶማሊላንድም በበኩሏ በጅቡቲ የሚገኘውን ተወካይ (አምባሳደር) ለምክክር በሚል ወደ ሐርጌሳ ጠርታለች።
የበረራ እገዳው እና የጅቡቲ ምላሽ
የሶማሊላንድ ሲቪል አቪዬሽን ባለስልጣን ከዛሬ ጥር 7 ቀን 2026 ጀምሮ የአየር ጅቡቲ በረራዎች በሀርጌሳ እንዳያርፉ በይፋ አግዷል። ይህ እርምጃ የጅቡቲ መንግስት እስራኤል የሰጠችውን እውቅና ለመቀልበስ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት እና በአፍሪካ ህብረት ውስጥ እያደረገች ያለችውን ከፍተኛ ዘመቻ ለመግታት የታለመ “የፖለቲካ ምላሽ” መሆኑ ይነገራል።
የጅቡቲ መንግስት ምላሽ፦ እስካሁን ባለው መረጃ፣ የጅቡቲ መንግስት ለአየር መንገዱ እገዳ በይፋ የሰጠው ዝርዝር መግለጫ ባይኖርም፣ የቆንስላ ጽሕፈት ቤቱን መዝጋቷ ግን ትልቁ የተቃውሞ እርምጃዋ ተደርጎ ተወስዷል። የጅቡቲ ባለስልጣናት “የሶማሊያን የግዛት አንድነት ለማስጠበቅ ከሞቃዲሾ ጎን እንቆማለን” የሚል ጽኑ አቋም መያዛቸውንም በድጋሚ ገልጸዋል።
ይህ የሀይል ፍጥጫ በቀጠናው የንግድ ልውውጥ እና የዜጎች እንቅስቃሴ ላይ ከፍተኛ ጫና ይፈጥራል ተብሎ የተሰጋ ሲሆን፣ የኢትዮጵያ፣ የእስራኤል እና የሶማሊላንድ አዲስ ጥምረት በቀጠናው ያለውን የዲፕሎማሲ ሚዛን እየቀየረው ይገኛል።
